Powstanie obowiązku podatkowego VAT

Powstanie obowiązku podatkowego oznacza, że dokonaną czynność gospodarczą (sprzedaż), należy udokumentować w ewidencji sprzedaży VAT oraz w deklaracji VAT-7 (VAT 7K). Co do zasady, podatek VAT naliczany jest i wykazywany z datą wystawienia faktury. Warto jednak pamiętać, iż istnieje szereg wyjątków od tej zasady.

Powstanie obowiązku podatkowego w obrocie krajowym

Według ogólnej zasady, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. W przypadku, gdy transakcja wymaga potwierdzenia fakturą VAT, obowiązek podatkowy powstaje w dniu wystawienia tejże faktury, jednak nie później niż 7. dnia, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi (dotyczy to także sytuacji, kiedy faktura VAT zostaje wystawiona w terminie późniejszym).

Wyjątki

  1. Zaliczka – jeśli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, obowiązek wykazania podatku VAT powstaje z chwilą otrzymania środków pieniężnych.
  2. Dostawa mediów – w sytuacji dostawy energii elektrycznej i cieplnej, gazu, usług telekomunikacyjnych i radiokomunikacyjnych, a także usług w zakresie rozprowadzania wody, gospodarki ściekami, unieszkodliwiania odpadów oraz usług sanitarnych, obowiązek podatkowy powstaje w terminie płatności określonym w umowie lub na fakturze.
  3. Sprzedaż żetonów lub kart telekomunikacyjnych – w przypadku, gdy usługa telekomunikacyjna realizowana jest za pomocą żetonów i kart lub innych jednostek, obowiązek rozliczenia podatku VAT powstaje z chwilą ich sprzedaży.
  4. Transport – w przypadku transportu osób i ładunków kolejami, taborem samochodowym, statkami pełnomorskimi, środkami transportu żeglugi śródlądowej i przybrzeżnej, promami, samolotami i śmigłowcami oraz przy usługach spedycyjnych i przeładunkowych, w portach morskich i handlowych – obowiązek podatkowy VAT (wykazanie w ewidencji oraz na deklaracji) powstaje w dniu otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia, licząc od dnia wykonania usługi.
  5. Budownictwo – w przypadku usług budowlanych lub budowlano-montażowych (również usług przyjmowanych częściowo, których odbiór jest dokonywany na podstawie protokołów zdawczo-odbiorczych) – obowiązek wykazania usługi w ewidencji VAT oraz na deklaracji powstaje w dniu otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia, licząc od dnia wykonania usługi.
  6. Dostawa prasy i książek – w przypadku dostawy gazet, magazynów, czasopism oraz książek (z wyłączeniem książek adresowych o zasięgu krajowym, regionalnym i lokalnym, książek telefonicznych, teleksów i telefaksów, nut, map i ulotek) – obowiązek rozliczenia powstaje w momencie wystawienia faktury lub otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 60 dnia, licząc od dnia wydania tych towarów. Jeżeli umowa przewiduje rozliczenie zwrotów wydawnictw, obowiązek podatkowy powstaje w momencie wystawienia faktury dokumentującej faktyczną dostawę, nie później jednak niż po upływie 120 dni, licząc od pierwszego dnia wydania tych wydawnictw.
  7. Najem, dzierżawa, leasing – w przypadku, gdy transakcja dotyczy najmu, dzierżawy, leasingu – obowiązek wykazania czynności opodatkowanej w ewidencji VAT oraz na deklaracji – powstaje w dniu otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności określonego w umowie lub fakturze.
  8. Ochrona osób lub mienia – jeśli zawierana jest transakcja ochrony osób lub mienia, dozoru i przechowywania mienia, obowiązek wykazania w ewidencji VAT i na deklaracji powstaje w dniu otrzymania całości lub części zapłaty, jednak nie później niż z upływem terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze VAT.
  9. Ubezpieczenia – w sytuacji świadczenia usług pośrednictwa ubezpieczeniowego – obowiązek wykazania usługi w ewidencji VAT i na deklaracji pojawia się w dniu otrzymania całości lub części zapłaty, jednak nie później niż z upływem terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze.
  10. Stała obsługa prawna lub biurowa – obowiązek wykazania w ewidencji VAT oraz na deklaracji transakcji stałej obsługi prawnej i biurowej powstaje w dniu uzyskania całości lub części zapłaty, jednak nie później niż z upływem terminu płatności określonego w umowie lub fakturze.
  11. Dostawa złomu – obowiązek rozliczenia dostawy złomu stalowego i żeliwnego, złomu metali nieżelaznych (z wyłączeniem złomu metali szlachetnych), powstaje w dniu otrzymania całości lub części zapłaty.
  12. Sprzedaż wysyłkowa za pobraniem – w tym przypadku obowiązek wykazania podatku VAT powstaje w dniu otrzymania zapłaty.
  13. Komunikacja miejska – obowiązek podatkowy, w przypadku świadczenia usług komunikacji miejskiej, powstaje w dniu otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z dniem wystawienia faktury.
  14. Usługi druku – obowiązek wykazania podatku VAT, w przypadku świadczenia usług polegających na drukowaniu gazet, magazynów, czasopism oraz książek (z wyłączeniem książek adresowych o zasięgu krajowym, regionalnym i lokalnym, książek telefonicznych, teleksów i telefaksów, nut, map i ulotek, oznaczonych stosowanymi na podstawie odrębnych przepisów symbolami ISBN i ISSN), powstaje w momencie otrzymania całości lub części zapłaty, jednak nie później niż 90. dnia, licząc od dnia wykonania usługi.
  15. Sprzedaż licencji lub praw majątkowych – gdy mamy do czynienia ze sprzedażą praw majątkowych lub  z udzielaniem licencji i sublicencji, przeniesieniem lub cesją praw autorskich, patentów, praw do znaków fabrycznych, handlowych, oddaniem do używania wspólnego znaku towarowego gwarancyjnego, obowiązek rozliczenia powstaje w momencie otrzymania całości lub części zapłaty, jednak nie później niż z upływem terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze.
  16. Dostawa budynków i lokali – w sytuacji, gdy przedmiot dostawy stanowią budynki i lokale, data sporządzenia aktu notarialnego nie ma znaczenia. W tego typu transakcjach obowiązek podatkowy powstaje w chwili otrzymania całości lub części zapłaty, jednak nie później niż 30 dnia od dnia wydania nieruchomości.
  17. Spółdzielczość mieszkaniowa – jeśli następuje ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lub ustanowienie na rzecz członka spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, lub ustanowienie na rzecz członka odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, lub przeniesienie własności lokalu w rozumieniu przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych, przeniesienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej własności domu jednorodzinnego w rozumieniu przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych, obowiązek podatkowy VAT powstaje w chwili otrzymania całości lub części wkładu budowlanego lub mieszkaniowego.
    • Jednak nie może to nastąpić później niż z chwilą ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lub ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, lub przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, lub ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, lub wydania albo przeniesienia własności lokalu lub własności domów jednorodzinnych.
  18. Usługi na rzecz spółdzielców mieszkaniowych – ze względu na czynności wykonywane na rzecz członków spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, członków spółdzielni będących właścicielami lokali, osób niebędących członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, lub na rzecz właścicieli lokali, niebędących członkami spółdzielni, za które pobierane są opłaty związane z eksploatacją, utrzymaniem obiektów, działalnością oświatową i kulturalną spółdzielni, obowiązek wykazania podatku VAT powstaje w momencie upływu terminu płatności.
  19. Komis – w przypadku komisu, obowiązek podatkowy powstaje w momencie otrzymania zapłaty przez komitenta (dostawca towaru dla prowadzącego komis), nie później jednak niż w terminie 30 dni od daty dokonania sprzedaży przez prowadzącego komis – komisanta.
  20. Usługi na rzecz sądów i prokuratury – w sytuacji, gdy osoby fizyczne lub prawne oraz jednostki organizacyjne, które nie posiadają osobowości prawnej, wykonują zlecone im w związku z postępowaniem usługi na rzecz sądów powszechnych, administracyjnych lub prokuratury – obowiązek ujęcia w ewidencji VAT i na deklaracji powstaje w momencie otrzymania całości lub części zapłaty.

Serwis VAT-R

Zapraszamy do wypełnienia deklaracji VAT-R z naszą pomocą. Interaktywny formularz VAT-R pozwoli łatwo zgłosić firmę do VAT. Nasi eksperci online wpierają proces wypełniania dekalaracji VAT-R.

Od ponad 15 lat Power Media S.A. - dostarcza tysiącom polskich firm narzędzia pomocne w prowadzeniu własnego biznesu. Mała księgowość jest prosta w obsłudze jak nigdy dotąd. Dzięki nam założysz firmę korzystając z interaktywnego wniosku CEIDG-1, wyszukasz odpowiednie kody PKD, a nasz program do faktur, pozwoli bezpłatnie wystawiać faktury. Możesz też skorzystać z aplikacji, dzięki której rozliczysz swój PIT.